Δευτέρα, 1 Μαΐου 2017

Καλό μήνα σε όλους και καλή Πρωτομαγιά!


Μάϊος μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ! Καλό μας μήνα!

της Λίνας Μπόγρη-Πετρίτου*

Ο Μάϊος μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ,
να τον πρϋπαντήσουμε παιδιά στην εξοχή…,
Τραγουδούσαμε στα χρόνια της παιδικής ανεμελιάς, αφού είχαμε αποστηθίσει όλες τις στροφές από το ποίημα του Άγγελου Βλάχου, όπως υποχρεωτικά συνέβαινε για όλα τα ποιήματα του «Αναγνωστικού», στο Δημοτικό Σχολείο.

Πέμπτος μήνας του χρόνου, ο Μάϊος, που οφείλει το όνομά του στη λέξη Μαία (σημαίνει τροφός και μητέρα), τη μητέρα του Ερμή, που ήταν η προσωποποίηση της γόνιμης Μάνας-Γης.



Η πρώτη μέρα του, η Πρωτομαγιά, συμβολίζει τη νίκη της Άνοιξης πάνω στο Χειμώνα και έχει χαρακτηρισθεί ημέρα αργίας-απεργίας, ως εργατική γιορτή και ημέρα μνήμης κοινωνικών αγώνων.

Το Πρωτομαγιάτικο στεφάνι, έθιμο που ακόμα αντιστέκεται, στολίζει τις πόρτες των σπιτιών. Φτιαγμένο από πολύχρωμα λουλούδια, μένει εκεί μέχρι το βράδυ της γιορτής τ’ Αγιαννιού του Ριζικάρη (24 Ιουνίου), που το καίνε στις φωτιές του Κλήδονα.

Παλιότερα, ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές, ο Μάης, ήταν ένα μπουκέτο που κρεμούσαν στον τοίχο δίπλα απ’ την πόρτα του σπιτιού από αγριολούλουδα, με στάχυα, λυγαριά, παπαρούνες, μαργαρίτες.

Και εκείνο, αλλά και το στεφάνι, πρέπει απαραίτητα να έχει εκτός από τα λουλούδια, σκόρδο για το κακό μάτι, αγκάθι για τους εχθρούς, στάχυ για την ευφορία της γης, κάποια ρίζα φυτού που διώχνει τη γλωσσοφαγιά, ελιά για την ευτυχία και πάντα ένα κομμάτι λυγαριάς, γιατί: «Όποιος λυγαριά δεν πιάσει, την αγάπη του θα χάσει»,συμβούλευαν τους νέους οι παλιοί που… ήξεραν απ’ αυτά!

Πριν το κρεμάσουν, το βρέχουν με λίγο νερό και ραντίζουν με τις σταγόνες του, μέσα το σπίτι, λέγοντας:

Έξω ψύλλοι και κοριοί, μέσα Μάης και γιορτή.

Η συνήχηση των λέξεων μάγια, μαγεία και Μάης, ήταν η αφορμή για τις δεισιδαιμονίες και τις προλήψεις του λαού μας:

Μάη μήνα μη φυτέψεις, Μάη μη στεφανωθείς,
Μάη μήνα μη δουλέψεις, Μάη μη ταξιδευτείς.

Το Μάη εγεννήθηκα και μάγια δεν φοβούμαι.
Μόνο μη με μαγέψουνε στην κλίνη που κοιμούμαι.

Αλλά και για τον έρωτα του νέου, στα δίστιχα του Κλήδονα, πάλι ο Μάης φταίει:

Πρωτομαγιά μου τα ’ριξες τα μάγια και με μάγεψες,
Και μ’ έχεις κάνει σαν τρελό, κόρη που σέρνεις το χορό.

Για τη λαϊκή μούσα όλη η φύση γιορτάζει:

Το Μάη λαλούν οι πέρδικες, το Μάη λαλούν τ’ αηδόνια,
Το Μάη κατεβαίνουνε στις βρύσες τα τρυγόνια.

Καλό μήνα σε όλους και καλή Πρωτομαγιά!



* Η Λίνα Μπόγρη-Πετρίτου ασχολείται συστηματικά με την Τοπική Ιστορία και την Λαογραφία της Αίγινας και αρθρογραφεί για τα θέματα αυτά στον τοπικό τύπο.

Πηγή: Aegina First | Πρώτα η Αίγινα

Εικόνα από: bostanistas και από: Λόλα, να ένα άλλο

το «σπιτάκι της Μέλιας»
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...