Προτάσεις από τη Γερμανική συνομοσπονδία εργατών DGB*
Δεκέμβριος 2012
Μετάφραση Γιάννης Μαστοράκης
Η Ευρώπη έχει να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του 21ου αιώνα.  Εν όψει της σπανιότητας  των φυσικών πόρων, της κοινωνικής ανισότητας, της αυξανόμενης ανεργίας, των δημογραφικών προκλήσεων και της αυξανόμενης ανάγκης για γνώση και τεχνολογία στο χώρο των επιχειρήσεων, η Ευρώπη πρέπει να επανεφεύρει τον εαυτό της και να εντείνει τις προσπάθειές της για ένα μέλλον πιο καλό,  πιο δίκαιο, πιο  δημοκρατικό, πιο ειρηνικό και πιο ευτυχές.


Αλλά η οικονομική κατάσταση στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη  επιδεινούται  όλο και περισσότερο. Η στρατηγική διευθέτησης της κρίσης η οποία έχει υιοθετηθεί από τους πολιτικούς, και η οποία συμπεριλαμβάνει μέτρα λιτότητας και περικοπές μισθών, συντάξεων και των κοινωνικών παροχών, έχει οδηγήσει σε ένα καθοδικό σπιράλ την οικονομία. Η ύφεση απειλεί να εξαπλωθεί σε ολόκληρη την ήπειρο και μάλιστα να επηρεάσει  ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Υπάρχει μια επείγουσα ανάγκη να ευθυγραμμιστούμε και να ανακαλύψουμε μια νέα πορεία για το μέλλον και έτσι να σταθεροποιήσουμε το οικονομικό περιβάλλον. Η Ευρώπη έχει ανάγκη από ένα νέο μακρόπνοο δρόμο προς την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό – ο οποίος θα εξοπλίσει την ήπειρό μας εν όψει του μέλλοντος,  θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας για τον 21ο αιώνα και θα καταστήσει την ευημερία προσιτή στον καθένα μας.

Όλο αυτό το σχέδιο απαιτεί επενδύσεις σε αειφορικές  μορφές  ενέργειας, στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, σε βιώσιμες βιομηχανίες και υπηρεσίες, στην εκπαίδευση και την επιμόρφωση, στην έρευνα και στην ανάπτυξη, σε σύγχρονες υποδομές μεταφορών, σε πόλεις και δήμους με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα, και στην αποτελεσματικότητα των δημοσίων υπηρεσιών. Απαιτεί επίσης όλες οι κοινωνικές ομάδες να έχουν ένα δίκαιο μερτικό σε ένα καλύτερο μέλλον.

Η  ικανότητα της Ευρώπης  στον μελλοντικό ανταγωνισμό  εξαρτάται από τις επενδύσεις που θα γίνουν στο παρόν.  Η Ευρώπη έχει όλους τους πόρους που απαιτούνται γι` αυτό: Ανθρώπινο δυναμικό, γνώση,  τη δύναμη για καινοτομίες, κεφάλαιο, μοντέρνες υποδομές, άθικτους από την κρίση θεσμούς του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα,  κέντρα υπηρεσιών και βιομηχανίας πολύ ανεπτυγμένα, συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, μια κοινή αγορά και ένα κοινό νόμισμα. Όλα αυτά κρατούν την Ευρώπη ενωμένη.

Πρέπει να εργαστούμε σκληρά για να ενεργοποιήσουμε αυτές τις δυνάμεις και να τις χρησιμοποιήσουμε προκειμένου να μεταμορφώσουμε τις κοινωνίες μας. Αυτό είναι το υπόβαθρο της αναπτυξιακής μας Πρότασης για ένα ‘Σχέδιο Μάρσαλ
για την Ευρώπη’, το οποίο παρουσιάζουμε ως μια βάση συζήτησης στο Ευρωπαϊκό κοινό και ιδιαίτερα στους Ευρωπαίους συναδέλφους μας.



Σε αυτό το προσχέδιο εξετάζουμε όλους τους βασικούς τομείς της Γερμανικής οικονομίας στους οποίους πρέπει να αναπτύξουμε τη δράση μας, και κάνουμε έκκληση σε  όλα τα συνδικάτα και τους ηγέτες της Ευρώπης,  να εξειδικεύσουν  ποια μέτρα είναι κατάλληλα για τη χώρα τους.   Κάνουμε έκκληση κυρίως στους κοινωνικούς εταίρους, στους πολιτικούς και στην κοινωνία των πολιτών να κάνουν τις δικές τους προτάσεις επ` αυτού του νέου  ‘Σχεδίου Μάρσαλ’ που θέτουμε προς συζήτηση. Τους καλούμε όλους να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του μέλλοντός μας και να συνεργαστούν μαζί μας, ώστε να συντάξουμε ένα πρόγραμμα που θα αφορά στο μέλλον μας .

Τα εργατικά συνδικάτα που ανήκουν στη συνομοσπονδία DGB  υιοθετούν   τις παρακάτω αρχές για την δημιουργία ενός προγράμματος που θα αφορά στο μέλλον μας. Το πρόγραμμα αυτό πρέπει:
  • να εξασφαλίζει τον πλούτο και αρκετές καλές θέσεις εργασίας, υψηλής ποιότητας  και με προοπτική.
  • να είναι βιώσιμο, σχεδιασμένο έτσι ώστε να στηρίζει τα θεμέλια  των Ευρωπαϊκών κοινωνιών και να είναι προσαρμόσιμο στις οικολογικές, κοινωνικές και δημογραφικές προκλήσεις.
  • να μπορεί να ελέγχεται δημοκρατικά από τους εκλεγμένους Ευρωπαϊκούς οργανισμούς -και δη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο-, οι οποίοι με τη σειρά τους υποστηρίζονται από τους υπάρχοντες Ευρωπαϊκούς θεσμούς (πχ τον ΕΙΒ) στην άσκηση του ελέγχου.
  • να θεωρείται ως ένα Πανευρωπαϊκό υπερεθνικό πρόγραμμα μάλλον, παρά ως ένα άθροισμα  συμφερόντων των ατόμων των Ευρωπαϊκών χωρών.
  • να προσβλέπει στο μέλλον και να είναι ανεξάρτητο από τη σημερινή οικονομική κρίση. Αυτό σημαίνει ότι αυτό πρέπει να περιέχει μέτρα αναγκαία για την άμεση συγκυρία, αλλά όμως που θα είναι συμβατά με τις μακροχρόνιες προοπτικές και θα μπορεί να συνεχίζει να προσφέρει ακόμα και κατά τη φάση ανόρθωσης της οικονομίας.
  • να θέτει κανόνες στις αγορές και να τους παρέχει πολιτικό προσανατολισμό, ώστε ο ιδιωτικός τομέας να κατευθύνεται σε καινοτόμα προγράμματα που θα στοχεύουν στο μέλλον.
  • να  χρηματοδοτείται με δίκαιο τρόπο και  να προσφέρει ισότητα στην αναδιανομή του πλούτου…
  • να τυγχάνει  γενναίας χρηματοδότησης και ταυτόχρονα να καθιστά τις χώρες της Ευρώπης ικανές να δημιουργούν φορολογικά έσοδα για χάριν των δημοσίων υπηρεσιών και τη μείωση του δημοσίου χρέους.

 Βασικά στοιχεία αυτού του σχεδίου Μάρσαλ

Το δικό μας ‘Σχέδιο Μάρσαλ για την Ευρώπη’  φτιάχτηκε ύστερα από την κατανόηση ότι υπάρχει μια στενή σύνδεση ανάμεσα στις άμεσες και μακροπρόθεσμες   ανάγκες της οικονομικής μας ανάπτυξης.  Χρειαζόμαστε μια πολιτική στρατηγική που να λαμβάνει υπόψη της και να συνυπολογίζει και τις δύο αυτές πλευρές του ζητήματος. Το Σχέδιο Μάρσαλ για την Ευρώπη της συνομοσπονδίας DGB  έχει σχεδιαστεί ως ένα επενδυτικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα για το σύνολο των 27 χωρών της ΕΕ, για μια δεκαετή περίοδο, από το 2013 έως το 2022. Οι προτάσεις που κάνουμε είναι βασισμένες στην εμπειρία μας. Έχουμε επίγνωση των διαφορετικών συνθηκών και του διαφορετικού χρόνου εκκίνησης  των βασικών δομών της οικονομίας των εταίρων μας στην Ευρώπη.

Προτείνουμε ένα μίγμα θεσμικών μέτρων που περιέχουν άμεσες δημόσιες επενδύσεις και κίνητρα που θα αποβλέπουν στην ενίσχυση των επιχειρήσεων  και στην  αναθέρμανση της κατανάλωσης των πολιτών, πράγματα  που θα σταθεροποιήσουν την οικονομία. Από αυτά τα μέτρα, τα μέτρα που θα αποβλέπουν στην αναθέρμανση της κατανάλωσης των πολιτών,  θα έχουν άμεσα αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της κρίσης, και θα είναι παροδικά.  Αντίθετα οι επενδύσεις του δημοσίου τομέα και τα διάφορα κίνητρα προς τις επιχειρήσεις θέλουν ένα χρονικό διάστημα για να αποδώσουν. Όμως εξασφαλίζουν την ανάπτυξη και τις προοπτικές απασχόλησης στην Ευρώπη, καθώς ενισχύουν και προάγουν τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων και των υπηρεσιών σε μακροχρόνιο ορίζοντα

Τα μέτρα αυτά  παράλληλα είναι συνυφασμένα με διάφορα κοινωνικά κίνητρα  στο χώρο της εκπαίδευσης, των κοινωνικών υπηρεσιών και της πολιτικής της Κλιματικής Αλλαγής, ενώ υπηρετούν ταυτόχρονα τους ποιοτικούς στόχους της ανάπτυξης…

Ο βασικός στόχος του εκσυγχρονισμού και της αναδιαμόρφωσης των εθνικών οικονομιών της Ευρώπης, αποσκοπεί στην εξοικονόμηση πόρων και ενέργειας, καθιστώντας μας ανεξάρτητους από την εισαγωγή ορυκτών καυσίμων μακροπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα θα επιτυγχάνουμε τη μείωση των εκπομπών CO2 στην Ευρώπη.

Ήδη τα μέλη της ΕΕ έχουν αναλάβει αυτή την υποχρέωση. Για παράδειγμα, η ΕΕ επιθυμεί τις περικοπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 20%    μέχρι το 2020 και αντίστοιχα την χρήση ΑΠΕ κατά 20%  μέχρι το ίδιο έτος.  Υπάρχει ένα φιλόδοξο σχέδιο  περικοπής των εκπομπών CO2 κατά ένα ποσοστό της τάξης του 80 έως 95% – εν σχέσει προς τα επίπεδα του 1990 –μέχρι το έτος 2050. Ήδη, η  Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει  ‘έναν Οδικό Χάρτη για την Ενέργεια του 2050’ (1) για το σκοπό αυτό.

Με τις προτάσεις μας θέλουμε να παράξουμε μεγαλύτερη υποστήριξη σε αυτόν τον  ενεργειακό οδικό χάρτη για τα επόμενα 10 χρόνια, χωρίς να βαρύνουμε υπέρμετρα τις επιχειρήσεις και την κοινωνία και ιδιαίτερα τα μικρά νοικοκυριά. Αναφερόμενοι στον Γερμανικό οδικό χάρτη  ο οποίος προβλέπει την απεξάρτηση από την πυρηνική ενέργεια, στοχεύουμε σε μια ‘Ενεργειακή στροφή’. Με βάση τον ‘Ενεργειακό οδικό χάρτη για το 2050’ και  σχεδιάζουμε ετήσιες επενδύσεις για το πρόγραμμα αυτό της τάξης των 150δις Ευρώ.

Επιθυμούμε να προετοιμάσουμε τις πόλεις και τους δήμους μας για μια ώριμη κοινωνία, να προάγουμε τη γενική και τεχνική  εκπαίδευση  για όλους τους ανθρώπους, να εκσυγχρονίσουμε και να επεκτείνουμε τις δημόσιες και ιδιωτικές υποδομές  και να αναπτύξουμε τα κέντρα βιομηχανίας και υπηρεσιών του μέλλοντος. Βλέπουμε το σύγχρονο κοινωνικό κράτος ως μια παραγωγική δύναμη και επιθυμούμε να ενισχύσουμε την καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη ως κινητήριους μοχλούς ενός νέου τρόπου επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Πέραν τούτων  το νέο Σχέδιο Μάρσαλ εστιάζει σε διαφορετικούς τομείς και μεθόδους.  Από τη μια μεριά ενισχύει την προστιθέμενη αξία των Ευρωπαϊκών προϊόντων και των δημοσίων υπηρεσιών και από την άλλη βοηθά στων εκσυγχρονισμό των υποδομών των μεταφορών  και επιταχύνει την επέκταση των διευρυμένων δικτύων, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει περισσότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση και στοχεύει στη διατήρηση των εν ανεπαρκεία  υδάτινων πόρων. Ιδιαίτερα όμως, θα βελτιώσει τη συνεργασία των Ευρωπαϊκών χωρών, διευκολύνοντας και το σχεδιασμό των προγραμμάτων για τα επόμενα χρόνια και την αντιμετώπιση της κρίσης μέσα από συνδυασμένες δράσεις.


Θα απαιτηθούν μαζικές επενδύσεις της τάξης των 110 δις Ευρώ ετησίως  στο σύνολο των χωρών  της ΕΕ, προκειμένου να επιτευχθεί με επιθετικό τρόπο ο συνολικός εκσυγχρονισμός  της.  Αυτό συνεπάγεται σε ετήσια βάση χρηματοδοτικές απαιτήσεις κατά μέσο όρο, της τάξης των 260 δις Ευρώ. Αυτό το ποσό αντιπροσωπεύει μόνο το 2% του ΑΕΠ της Ευρώπης. Αυτό το φιλόδοξο και μακράς πνοής επενδυτικό πρόγραμμα δεν μπορεί να επιβαρύνει μια μόνο χώρα. .

Ειδικότερα οι χώρες αυτές οι οποίες σήμερα βιώνουν μια οικονομική κρίση δεν θα είναι ικανές να υλοποιήσουν μια τέτοια μεγάλη εκσυγχρονιστική πρωτοβουλία  σαν αυτή  που προτείνουμε  από μόνα τους. Γι` αυτό πρέπει να ενώσουμε τις προσπάθειές μας και να θεσπίσουμε νέους Ευρωπαϊκούς οργανισμούς και να καθορίσουμε νέους φορείς χρηματοδοτικών πόρων.

( εισαγωγή  του κειμένου)


*Τα συνδικάτα στη Γερμανία έχουν μια ιστορία που φτάνει πίσω στη Γερμανική επανάσταση του 1848 και ακόμη παίζουν έναν σπουδαίο ρόλο στη Γερμανική οικονομία και κοινωνία. Η πιο σπουδαία εργατική ένωση είναι η Γερμανική Συνομοσπονδία Εργατών (Deutsche Gewerkschaftsbund ή  DGB), η οποία αντιπροσωπεύει περισσότερα από 6 εκατομ άτομα. Το σημαντικότερο συνδικάτο που συμμετέχει σε αυτή είναι το συνδικάτο  IG Metal που αντιπροσωπεύει 2,3 εκατομ εργαζομένων.


(1)  Βλέπε Energy roadmap 2050, COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS, Brussels, 12 December 2011